Club-API Hannes over opleidingsdagen federatie: “Veel geleerd, een aanrader”

  • Img 6741 - ligge nd

Verschillende federaties organiseren dit jaar opleidingen voor Aanspreekpersonen Integriteit bij clubs. De Vlaamse Zwemfederatie (VZF) organiseerde samen met ICES een vorming ‘Sport met Grenzen: het vlaggensysteem en de rol van API in jouw club’ in elke Vlaamse provincie. Het vlaggensysteem kwam aan bod, er werd dieper ingegaan op de rol van de API in een club, en het beleid van de federatie werd toegelicht. Voor vele beginnende API’s was het een goede start om de nieuwe functie op te nemen. Hannes Bes (28) volgde in april de sessie in Wommelgem, en is sinds dit jaar API bij Arvicola Zwemclub Kalmthout. Hij legt uit hoe hij die taak invult en wat hij leerde uit de opleiding.

Waarom heb je de rol van API opgenomen in je club?

“Bij zwemclubs telt de functie mee voor het jeugdfonds, dus we hadden al een API. Maar dat was niet de enige motivatie. Ook inhoudelijk interesseerde het me al langer. Ik ben trainer, en had de opleiding ‘Sport met Grenzen’ vier jaar geleden al gevolgd. Sindsdien organiseer ik in de club om de twee jaar een interne sessie voor onze trainers rond het vlaggensysteem. De opleiding van de federatie was een goed moment om alles nog eens op te frissen.”

Hoe reageren je collega-trainers op het vlaggensysteem?
“De reacties zijn altijd heel positief. Het boeiende is dat je verschillende personen met verschillende visies met elkaar in discussie kunt laten gaan. Trainers van 15 jaar oud die zelf ook nog zwemmen, twintigers, en veertigers die zelf al kinderen hebben. Als je hen laat discussiëren over een jonge trainer die op stage ’s avonds grappen zit te vertellen in de meisjeskamer, krijg je heel uiteenlopende visies. De jonge trainers zien er geen kwaad in, volwassen die zelf kinderen hebben het er vaak moeilijker mee. Bestuurders denken dan weer vanuit het belang van de club. Het zijn heel sterk verschillende perspectieven, en het is goed om die eens naast elkaar te leggen.”

Hebben de leden al vaak een beroep op je gedaan sinds je de functie opneemt?
“Ik kreeg tot nu toe met één geval te maken. Niet over seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar een mogelijke pestsituatie. Ik heb toen bemiddeld tussen de betrokken jongeren, hun ouders en de trainer. Voor de jongeren was het goed dat ze met iemand konden praten, en voor de trainer was het goed dat hij dit niet allemaal alleen moest oplossen. Ook de ouders waren blij dat er iemand was bij wie ze terecht konden. Dat was positief. De ouders drongen er ook bij ons op aan dat de club werk moest maken van een beleid tegen pesten. Ik merkte ook dat de rol van API goed was om de hele zaak discreet te kunnen opvolgen. Als dit op de trainersvergadering of de raad van bestuur terecht komt, is dat minder evident vrees ik. Maar jammer was dat we uiteindelijk niet hebben kunnen vermijden dat een van de betrokkenen de club heeft verlaten.”

Is het een functie die voldoening schenkt?
“Dat pestgeval maakte al duidelijk dat je niet alles kan oplossen. Maar op de interne opleidingen voor trainers is het wel leuk dat je vaak begrip kan doen ontstaan voor verschillende visies. Als het gaat om koppeltjes op kamp, kinderen op de schoot nemen, trainers op de kamer… geeft de ene soms een groene vlag terwijl de andere een rode geeft. En vaak blijven ze elk bij hun standpunt. Maar door in gesprek te gaan kunnen ze elkaar wel al begrijpen. En dat geeft me op het einde van de avond ook al veel voldoening.”

Wat zijn de moeilijkheden voor een Aanspreekpersoon Integriteit?
“Een API aanstellen is geen moeite, maar ervoor zorgen dat iedereen je leert kennen is veel moeilijker. Bij de inschrijvingen geven we daarom nu mijn contactgegevens als API mee, en uitleg voor welke zaken je bij mij terecht kan. Het is belangrijk dat zowel de kinderen als hun ouders dat weten.”
“Een tweede moeilijkheid blijkt toch vaak om de feiten juist in te schatten. Een verhaal heeft altijd twee kanten. En vaak eindig je met woord tegen woord. Bewijzen heb je meestal niet, en dat maakt het niet evident. Zeker als je sancties wil nemen. Ik weet wel dat er in de opleiding op wordt gehamerd dat een API geen onderzoeksrechter moet zijn, maar in de praktijk blijkt het toch een cruciaal punt.”

Wat heb je persoonlijk geleerd uit de API-opleiding?
“Dat het belangrijk is om zaken discreet aan te pakken. En ook om ze ernstig te nemen. Zelfs als het kleine zaken lijken, liggen ze vaak erg gevoelig. Als sporters ervoor bij jou komen is het duidelijk belangrijk voor hen. Een ander inzicht is dat je op veel manieren kan reageren. Er zijn meer opties dan ofwel niks doen, ofwel iemand buiten gooien. En het laatste wat ik heb onthouden is dat je niet alles alleen moet willen doen. Ik overleg met andere trainers of het bestuur, en moest er echt iets ernstigs zijn zou ik contact opnemen met de VSF of Gretl Vandamme, de federatie-API bij VZF.
Het was ook interessant dat we allemaal uit het zwemmen kwamen. In gesprekken kom je al snel uit op zaken uit die typisch zijn voor onze sport: de badpakken, de stages, de wedstrijden waar je naartoe gaat. Het is boeiend om te horen hoe andere clubs zaken aanpakken, welke afspraken ze maken, wat hun visie is.”

Welk inzicht uit de opleiding zou je iedereen in de sport willen meegeven?
“De opleiding raad ik iedereen aan. Je moet niet denken dat het jouw club nooit zal overkomen. Door de opleiding heb ik oog gekregen voor zaken waar ik voordien niet bij stilstond. Het gaat niet alleen over spectaculaire aanrandingen. Kleedkamers, aanrakingen, mopjes, dat maak je in elke club mee.”

Ook op zoek naar een opleiding?

Ook de Vlaamse Atletiekliga organiseert drie opleidingsdagen voor club-API’s. Bestaande uit een kennismaking met het Vlaggensysteem, extra focus op de rol van de API, en toelichting van het beleid en ondersteuning van de federatie. 15 september in Gent, 27 oktober in Leuven, 24 november in Herentals. Meer info bij Paula Vanhoovels: paula@atletiek.be

Andere federaties organiseren de klassieke vorming Sport met Grenzen, inhoudelijk vergelijkbaar met de API-opleiding, maar breder gericht naar zowel trainers, bestuurders als API’s.

Bekijk het verdere aanbod aan vormingen hier.

Het opleiden van API’s op clubniveau past binnen de doelstellingen de zes maatregelen die de Vlaamse overheid van federaties verwacht in de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De tweede pijler is namelijk ‘preventie, vorming en sensibilisering’. Lees hier meer over de zes beleidsmaatregelen voor federaties.

http://www.ethicsandsport.com/ondersteuningSGG/


Op de hoogte blijven van onze activiteiten?