Fairplay

Fair Play

Het begrip fair play is een moeilijk te duiden term en heeft vele interpretaties. Letterlijk slaat de Engelse term enerzijds op rechtvaardigheid binnen het spel en anderzijds op het plezier en de schoonheid van het spel.

Hoewel het begrip zijn oorsprong vindt in het Victoriaanse Engeland, is fair play toch een universeel begrip. Het is een integraal onderdeel van sport en dit op alle niveaus van recreatieve sport tot topsport en binnen alle geledingen van sportbeleid over sportmanagement tot de sportactiviteiten zelf.

Lees meer

Fair play als breed begrip en als smal begrip

Als ‘breed begrip’ slaat fair play op een manier van denken en bevat het fundamentele waarden die centraal staan binnen sport en die kunnen vertaald worden naar de bredere samenleving. Hieronder vallen waarden en thema’s als vals spelen, sportiviteit, respect, doping, geweld, grensoverschrijdend gedrag, gelijke kansen, integriteit, solidariteit etc.

Fair play kunnen we echter ook als ‘smal begrip’ definiëren, waarbij het duidelijk afgebakend wordt van het thema sportiviteit en respect. Fair play slaat dan op het gedrag dat gesteld wordt tijdens wedstrijden door de direct betrokkenen, terwijl het thema sportiviteit en respect slaat op het gedrag buiten wedstrijden en gedrag tijdens wedstrijden van mensen die er indirect aan deelnemen.

Formele fair play versus informele fair play

In de sportliteratuur wordt verder nog een onderscheid gemaakt tussen formele en informele fair play. Onder formele fair play verstaan we het in acht nemen van het wedstrijdreglement, waaronder ook het accepteren van de beslissingen van de scheidsrechter.

Informele fair play is een verdieping en verbreding van de formele fair play. Dit begrip stijgt uit boven het respecteren van de spelregels en voegt er een morele dimensie aan toe: het handelen in de geest van de wedstrijd. Voorbeelden zijn het garanderen van gelijke winst- en startkansen, het respectvol behandelen van de tegenstander of met volledige inzet spelen.

De individuele en structurele dimensie van fair play

Fair play heeft tot slot ook nog een individuele en een structurele dimensie. De individuele dimensie van fair play heeft betrekking op persoonlijke verantwoordelijkheden van de sporter. Voorbeelden hiervan zijn het directe contact met de tegenstander, de zorg om de persoonlijke gezondheid en die van anderen, het leveren van inspanningen om een zo goed mogelijk resultaat te halen, acceptatie van de spelregels en beslissingen van de scheidsrechter, zelfbeheersing of het garanderen van gelijke kansen voor iedereen om mee te spelen.

De structurele dimensie van fair play heeft dan weer betrekking op de verantwoordelijkheid van de sportorganisaties en –bestuurders. Voorbeelden hiervan zijn het hanteren van de spelregels, de zorg voor de gezondheid en welzijn van de sporter, het creëren van spannende competities, het verzekeren van gelijke sportcondities, de organisatie van gepaste trainingsactiviteiten en wedstrijdvormen of het beheersen van maatschappelijke (commerciële, politieke) invloeden op de sport.

Op de hoogte blijven van onze activiteiten?