Gendergelijkheid

Gendergelijkheid

Sport werd al te lang beschouwd als een exclusief mannelijk domein. Ondanks de grote stappen om de participatiedrempels voor vrouwen weg te halen, ligt de sportparticipatie bij mannen nog steeds hoger. Dit zien we enkel op het louter sportieve vlak, maar ook op bestuursniveau is er nog steeds sprake van een ‘glazen plafond’.

Veel heeft te maken met de verschillende barrières die vrouwen moeten overwinnen om te sporten. Voorbeelden hiervan zijn te weinig fondsen, gebrek aan tijd (bv. door de kinderzorg), gebrekkige toegang tot bepaalde faciliteiten, gebrek aan juiste kleren of materiaal, gebrek aan zelfvertrouwen, de mannelijke sportcultuur, het gebrek aan visibiliteit in de media…

Lees meer

Evolutie vrouwenparticipatie op de Olympische Spelen

Bij de start van de Olympische Spelen in 1896 waren vrouwen niet toegelaten. Stichter Pierre de Coubertin vond deelname van vrouwen ‘niet praktisch, niet interessant, niet esthetisch en niet correct’. Vier jaar later echter maakten vrouwen hun opwachting in tennis en golf. Gedurende meer dan een eeuw hebben vrouwen hun rechten steeds meer opgeëist en sinds de Olympische Spelen van 2012 staan alle Olympische sporten open voor mannen en vrouwen, met de deelname van vrouwen in het boksen. Ook hebben bijna alle landen vrouwelijke atletes afgevaardigd en telden 35 landen, waaronder de VS, een meerderheid aan vrouwen in hun delegatie.

Toch is er nog steeds werk aan de winkel. Zo is er een verband tussen de welvaart van een land en de afvaardiging van vrouwen. Het totale aandeel van vrouwelijke atletes ligt ook nog steeds onder de helft, met 44.3% op de Olympische Spelen en 36% op de Paralympische Spelen. Ook zijn er minder kansen op medaillewinst, omdat het aantal sportonderdelen (events) voor vrouwen en het aantal toegelaten deelnemers lager lag dan in de mannencompetitie..

Glazen plafond op bestuurlijk niveau

Toch lijkt sportdeelname van vrouwen op topniveau stilaan te evolueren naar een zeker gelijkheid, waardoor de focus nu steeds meer ligt op evenredige representatie in bestuursorganen van sportorganisaties (sports leadership). Voorlopig heeft de internationale sportsector echter nog te kampen met een glazen plafond.

Onderzoek uit 2013 toonde bijvoorbeeld aan dat het IOC ondertussen haar doel heeft behaald van 20% vrouwelijke vertegenwoordiging, maar dat Nationale Olympische Comités, Internationale Federaties en het Internationaal Paralympisch Comité deze doelstelling niet halen.

Situatie in Vlaanderen

Binnen de Vlaamse context zijn de cijfers gelijkaardig, blijkt uit onderzoek van 2011. Zo bestaat het bestuur van de Vlaamse sportfederaties vooral uit mannen (84% tot 98%). Binnen de sportdiensten is 80% van de diensthoofden een man. Bij de sportbeheerders gaat het om een mannelijk aandeel van 62,5% en bij de sportfunctionarissen een mannelijk aandeel van 54%.

De sportclubs tellen dan weer ofwel vooral mannelijke leden, of hebben een evenwicht in mannelijke en vrouwelijke leden. Sportclubs met vooral vrouwelijke leden zijn een minderheid, wat aangeeft dat vrouwen minder in clubverband sporten.

Tot slot waren in 88,6% van de Vlaamse gemeentelijke adviesraden Sport vrouwen slechts voor één derde en minder vertegenwoordigd.

Onevenwichtige sponsoring en mediabelangstelling

Naast de strijd voor gelijke sportparticipatie en bestuurlijke representatie, zijn er nog tal van andere issues waarin de verhouding tussen mannen en vrouwen behoorlijk scheef getrokken is. Zo is er nog steeds een groot verschil in de bedragen die via fondsen of sponsors worden betaald. In Groot-Brittannië was vrouwensport tussen 2011 en 2013 slechts goed voor 0.4% van alle sponsordeals in sport.

Ook is er nog steeds een groot verschil in mediabelangstelling en publiciteit. Brits onderzoek geeft aan dat tussen 2011 en 2013 vrouwensport slechts 7% van de algemene sportverslaggeving bedraagt.

Aandacht voor kwetsbare groepen

Om vrouwen volledig aan het sporten te krijgen, moet ook aandacht uitgaan naar kwetsbare groepen, denk maar aan vrouwen van allochtone afkomst, vrouwen op leeftijd of jonge moeders. Jonge moeders cijferen zich bijvoorbeeld vaak weg voor hun familie, terwijl sporten niet alleen goed is voor het kwijt raken van de overtollige kilo’s, maar ook de kans op ziekte, stress of een postnatale depressie verkleint. Ook hebben jonge moeders als rolmodel meer invloed op hun dochter dan een sportheld of een groot sportevenement. De sociale contacten die gepaard gaan met sport zijn tevens een belangrijke stimulans om vrouwen te doen sporten.

Op de hoogte blijven van onze activiteiten?