Matchfixing

Matchfixing of de manipulatie van een sportwedstrijd is “elke bewuste afspraak, handeling of nalatigheid om het resultaat te veranderen en het onvoorspelbare karakter van een sportcompetitie geheel of gedeeltelijk te verwijderen, met als doel een voordeel voor zichzelf of anderen te verkrijgen” (omschrijving Raad van Europa). Dit kan vele vormen aannemen, maar allemaal gaan ze in tegen de waarden van fair play. Respect, integriteit en eerlijke competitie worden geschonden wanneer een wedstrijd wordt “geregeld”. Wanneer een sporter opzettelijk verliest of een official opzettelijk een wedstrijd beïnvloedt, brengen ze schade toe aan zichzelf, hun team, tegenstanders en hun sport. De onvoorspelbaarheid van het resultaat is deel van de essentie van sport.

Lees meer

Matchfixing of de manipulatie van een sportwedstrijd is “elke bewuste afspraak, handeling of nalatigheid om het resultaat te veranderen en het onvoorspelbare karakter van een sportcompetitie geheel of gedeeltelijk te verwijderen, met als doel een voordeel voor zichzelf of anderen te verkrijgen” (omschrijving Raad van Europa). Dit kan vele vormen aannemen, maar allemaal gaan ze in tegen de waarden van fair play. Respect, integriteit en eerlijke competitie worden geschonden wanneer een wedstrijd wordt “geregeld”. Wanneer een sporter opzettelijk verliest of een official opzettelijk een wedstrijd beïnvloedt, brengen ze schade toe aan zichzelf, hun team, tegenstanders en hun sport. De onvoorspelbaarheid van het resultaat is deel van de essentie van sport.

Verschillende soorten matchfxing: gokgerelateerd vs sportgerelateerd

Er zijn twee soorten fixes: de gokgerelateerde matchfixing en de sportgerelateerde matchfixing. Volgens onderzoek van Dr. Els De Waegeneer (UGent) zijn de meeste fixes in Vlaanderen, ongeveer 90%, sportgerelateerd, terwijl de resterende 10% gokgerelateerde fixes zijn. Sportgerelateerde matchfixing wordt ook wel “tanking” genoemd.
De gokgerelateerde matchfixing doet zich voor wanneer spelers, officials of managers het spel op een of andere manier wijzigen voor financieel gewin. Individuen kunnen het op een akkoordje gooien, met opzet te verliezen, of door aan “spotfixing” te doen. Dat is een deel van het spel fixen zonder dat het noodzakelijk de uiteindelijke uitkomst van het spel beïnvloedt. Een speler kan bijvoorbeeld met opzet de eerste gele kaart van het spel krijgen of een scheidsrechter kan opzettelijk een team een bepaald aantal fouten geven. Dit kan gebeuren omdat ze werden benaderd door een matchfixer of omdat ze gokken op hun eigen sport. In het eerste geval is er sprake van omkoping of dwang, in het tweede hebben we te maken met gokgerelateerde matchfixing zonder omkoping of dwang.
De sportgerelateerde fix treedt op wanneer spelers, coaches of managers het resultaat beïnvloeden om sportieve redenen. Met omkoping of dwang, bijvoorbeeld iemand omkopen om een ronde verder te gaan in het toernooi. Of zonder omkoping of dwang, bijvoorbeeld een bevriende ploeg laten winnen om hen te behoeden voor degradatie.

Ook een wedstrijd verliezen om in de volgende ronde een andere tegenstander te krijgen, of omdat je meer interesse hebt in een andere competitie, valt hieronder. Dit wordt soms als strategische keuze gezien en daarom aanvaard. Toch is dit in strijd met de integriteit van sport, en de meeste federatie voorzien tuchtsancties voor opzettelijk verliezen. Een wedstrijd opzettelijk verliezen is een schending van de fair play, respectloos voor de tegenstander en resulteert in een oneerlijke wedstrijd.

Matchfixing in Vlaanderen?

Dr. Els De Waegeneer deed in 2018 een bevraging bij sporters actief in het voetbal, tennis en badminton. Enkele opvallende vaststellingen:

  • 23% van de sporters vermoedt dat hij al aan een wedstrijd deelnam waar zaken waren gefixt
  • 10% is gokgerelateerd, 90% om sportieve redenen
  • 65% van de gevallen werd niet gemeld, 23% vertelde het aan ploeggenoten, 13% aan de club, 6% aan de federatie.
  • De voornaamste motieven: Degradatie voorkomen (63,4%), tegenstander in de volgende ronde bepalen (16,4%), geldwinning via gokken (9,9%), spannender maken van de competitie (8,0%), ik weet het niet (8,0%), promotie (7,5%), boete vermijden (2,8%), andere (6,1%)

Risicogroepen

Degenen die het meeste risico lopen om benaderd te worden door matchfixers zijn sporters en scheidsrechters die niet veel geld verdienen aan hun sport en/of niet binnen een redelijk tijdsbestek, en sporters uit landen met een hoge mate van corruptie(Hill, 2009). Het is mogelijk dat sporters of scheidsrechters op hun eigen wedstrijd gokken of dat ze worden benaderd door iemand anders die op het spel gokt, een matchfixer. Matchfixers zullen zich richten op deze individuen en proberen hun vriend te worden en het vertrouwen van de sporter of scheidsrechter te winnen in de hoop hen te overtuigen om een wedstrijd te regelen. Bij teamsporters zal de matchfixer zich vaak richten op één speler in het team en hem/haar vragen de andere spelers te overtuigen mee te doen. Soms denken spelers met geldproblemen “ik doe het gewoon één keer”. Maar matchfixers zullen deze informatie vaak tegen hen gebruiken en dreigen de eerste fix te onthullen als de speler hen de volgende keer niet helpt.
Sportgerelateerd fixen komt het vaakst voor wanneer een coach spelers aanmoedigt om te verliezen om strategische redenen. Bijvoorbeeld om in de volgende ronde van een toernooi tegen een andere tegenstander uit te komen. Het gebeurt ook op het einde van het seizoen wanneer sommige teams nog strijden voor de titel of tegen de degradatie, terwijl hun tegenstanders niets meer hebben om voor te spelen. Dit kan ertoe leiden dat de coaches van de teams het op een akkoordje gooien.

Risicofactoren:
• Financiële problemen: gokverslaving speler, betaalproblemen bij club,
• Contacten met onderwereld of ‘beroepsgokkers’
• Afhankelijkheidspositie ten opzichte van club of sponsors.
• Beschikbaarheid van wedstrijden om op te gokken
• Kansspelproducten met mogelijkheid van manipulatie zonder verlies van de wedstrijd. Bvb: gokken op setverlies in tennis

Preventie

Aangezien er twee verschillende vormen van matchfixing zijn, zijn er ook verschillende manieren van preventie. De beste manier om de gokgerelateerde fix te voorkomen, is spelers en officials tijdig betalen, samen met het informeren van spelers en officials over de gevaren van deelname aan matchfixing. Voor de sportgerelateerde oplossing kunnen federaties de regels en structuren van toernooien zodanig wijzigen dat opzettelijk verliezen geen enkele speler of team ten goede komt. Het opleiden van spelers en coaches over fair play vanaf jonge leeftijd speelt ook een belangrijke rol bij het bestrijden van sportgerelateerde fixes. De focus moet liggen op ethiek en integriteit, en spelers aanmoedigen om na te denken over hoe dingen zouden moeten worden gedaan, en niet wat de gemakkelijkste weg naar succes is.

Tips voor organisaties, coaches, spelers

Federaties/clubs
• In de ethische code afspraken opnemen rond matchfixing: het verbod om te gokken op eigen wedstrijden, de plicht om pogingen tot vervalsing te melden…
• Je als club duidelijk en expliciet uitspreken tegen matchfixing, ook als het gaat om sportieve redenen
• Spelers, trainers, scheidsrechters… informeren over de gevaren van matchfixing
• In geval van vermoedens of incidenten: melden via www.sportfraude.be of 0800/ 44 44 2 (anoniem, gratis, 24/7)
• Regels wijzigen zodat sporters en teams niet kunnen profiteren van opzettelijk verlies
• Sancties voor forfaits
• Rolmodellen fair play
• Organiseer workshops rond fair play en matchfixing voor clubs
• Stel een verantwoordelijke integriteit aan

Coaches
• Praat met sporters over eerlijk spelen
• Informeer sporters over de risico’s van matchfixing

Spelers
• Zorg ervoor dat u de regels van de federatie kent
• Deel nooit gevoelige informatie
• Wed nooit op je eigen wedstrijden
• Doe altijd je uiterste best

Op de hoogte blijven van onze activiteiten?